Soru & CevapMarmara Bolgesi Madenleri

Marmara Bolgesi Madenleri

Sponsorlu Bağlantılar

Bu makalede Marmara Bolgesi Madenleri ve Marmara Bolgesindeki Madenler hakkında kısa kısa bilgiler bulabilirsiniz. Lütfen not alın. Marmara Bölgesi’nde Çıkarılan Madenler Nelerdir? sorusunu soran ziyaretçimize cevap vermiş olmak umuduyla…

Marmara Bolgesi Madenleri

Marmara Bölgesi’nde Çıkarılan Madenler Nelerdir?

Soru

Marmara bölgesindeki madenler nelerdir?

Cevap

MARMARA BÖLGESİNDE ÇIKARILAN
MADENLER
Ülkemizin en önemli bölgelerinden biri olan, geçiş özelliği de taşıyan Marmara Bölgesi’ nde pek çok yeraltı kaynağı bulunmaktadır. Bunların bir kısmı rezerv bakımından oldukça zengindir. Bir kısmı da yeterince önemli değildir. Ancak yine de Marmara Bölgesi için yeraltı kaynaklarında çeşitlilik olduğunu söyleyebiliriz. Bunların önemli olanları hakkında bilgi verecek olursak;

VOLFRAM:
Molibdene benzer. Madenlerin bό yό k hύ zla iώ lenmesinde kesici takύ m olarak kullanύ lan η ok sert bir maddedir. Tungsten denilen bir madenin ve elektronik cihazlarda ve kimyasallarda kullanύ lύ r. Bursa’ da Uludaπ ’ da η ύ karύ lύ r.
Bursa Uludağ Volfram Madeni Türkiye’ nin kuzeybatısındaki Bursa ili merkezinin güneydoğusunda ve 2487m yükseltili Uludağ batı zirvesinin 600m kadar kuzey doğusunda bulunmaktadır.

Tarihçesi:
1950- M.T.A. Enstitüsü tarafından ilk defa tespit edilen mostra bölgesinde arama ve değerlendirme çalışmalarına başlandı.
1954- Yapılan çalışmalardan elde edilen ve verilere dayanılarak yatağın jeolojisi, mineralojisi, tenör ve rezervi hakkında raporlar yazıldı, ilk fizibilite ve işletme projesi hazırlandı.
1961- Maden sahasının ruhsatı M.T.A. Enstitüsünden Etibank’ a devredildi.
1966-Etibank tarafından M.T.A. Enstitüsünün çalışmalarına ek olarak yüzey sondajları yapıldı.
1968-Maden yatağının işletilmesine karar verilerek hazırlık galerilerinin açılmasına başlandı. Bir Alman firmasıyla çalışılmaya başlandı.
1973- Aynı firma denetiminde konsantratörün montajı yapıldı.
1977- Yine aynı firmanın denetiminde konsantratörün yaş ve kuru devrelerinin deneme çalışmalarına başlandı.
1977-Ekim-Daha önce yabancı firmalarla işbirliği halinde yapılan çalışmalardan olumlu sonuç alınamaması üzerine; başka bir Alman firmasıyla ile antlaşma yapılarak gerek konsantratörde gerekse madende birlikte çalışmaya başlandı.
1978-Ağustos tarihinden itibaren yeni bir organizasyon ile işlerin tümünün kendi elemanları tarafından yürütülmesine karar verilerek; madende kazı yöntemi değiştirildi. Konsantratörde yeni makine seçimleri yapılarak monte edildi ve önemli sayılacak aşamalar yapıldı.

Jeoloji:
Uludağ Massifi Türkiye’ nin en eski massiflerinden biridir. Massifin çatısını, Granitik ve ultrabazik intruzyonlarla beslenmiş kristalin şistler ile bunların etrafında fliş karakterinde ve üst kısımları permien kireç taşları içeren kenar tormasyonları oluşturur. Massifin yapı elemanları şöyle sıralanabilir;
1- Kristalin şistleri
2- Metamorfik olmayan seriler
3- Permiyen kireç taşları
4- Neojen kuaterner
5- Granit batoliti
6- Skarn kayaçları

BOR:
Bor mineralleri genellikle Na, Ca, Mg gibi alkali ve toprak alkali metallerle birleşmiş hidratlı boratlar olarak bulunurlar. Bileşimlerinde bulunan metallerin oranlarına, ihtiva ettikleri su miktarına ve kristal yapılarına göre isimler alırlar. En fazla kullanılan üç bor minerali Tinkal, Üleksit(Türkiye, A.B.D. ve Arjantin’ de bulunurlar) ve Kolemanit(Türkiye ve A.B.D. de bulunur)’ tir.
έ malat sanayinde en η ok faydalanύ lan ara kimyasal maddelerden sayύ lmaktadύ r. Kullanύ ldύ π ύ ώ ekle ve miktara baπ lύ olarak, bor mineralleri birbirine zύ t gφ rό nen η eώ itli maksatlarύ n gerη ekleώ mesinde faydalύ olmaktadύ r; mesela, hem patlayύ cύ maddelerde, hem ateώ e dayanύ klύ maddeler yapύ mύ nda ve hem gό brelerde, hem de otlarύ n temizlenmesinde kullanύ labilmektedir.
Yύ lda yaklaώ ύ k 2.000.000 ton η ύ kartύ lύ r. Bor mineralleri, jet ve roket yakύ tύ cam, cam yό nό fiberglas, izolasyon maddeleri, metalürji, kozmetik(şampuan), sabun, ateşe dayanıklı maddeler, suni gübre, porselen, emaye, deterjan, tekstil boyalarύ yapύ mύ ilaη ve kimya sanayisi ile fotoπ rafη ύ lύ kta kullanύ lύ r. Baώ lύ ca yataklarύ mύ z Ege ve Marmara bφ lgelerindedir. Marmara bölgesinde; Kestelek (Bursa)(Ana cevher kolemanit), ve Bigadiç’ te (Balıkesir) (Ana cevher kolemanit ve üleksit) çıkarılır. Dünyada ise Amerika, Arjantin, Şili, Çin, Rusya gibi ülkeler de bor üretir.

Tarihçesi:
Yurdumuzda bor cevherinin varlığının belirlenmesi Romalılara kadar uzanır. 1950 yılına kadar bor üretimi ve ihracatı yabancı(İngiliz + İtalyan + Fransız) şirketlerin elinde kalmıştır. Bu şirketler tarafından rezerv küçük gösterilmiş ve Türkiye’ nin bor piyasasına rakip olarak girmesi engellenmiştir.
1978 yılı öncesinde, özel sektör Emet, Bigadiç ve Kestelek’ teki sahalarında önemli bir yatırıma girişmeden ürettiği iyi kalite cevheri düşük fiyatla sattığından Türkiye dünya bor pazarında hakettiği yeri, alamamıştır. Ulusal maden politikamızdaki düzensizlik ve karasızlık nedeniyle dış piyasalarda kendi bor ürünlerimize ihraç ettiğimiz cevherlerimizle rakip olunmuştur.
1979 yılında bütün bor sahaları Etibank’ a devredilmiştir ve bu sayede maden ihracatımız içerisinde bor cevherinin payı %50 seviyesine yükselmiştir.
Dünya üretim kapasitesinin yaklaşık %35’ ini ülkemiz, %45’ ini ise ABD gerçekleştirmektedir. Parasal olarak %23’ ü ülkemize, %65-70’ i ise ABD’ ye aittir

KROM:
Bazύ alaώ ύ mlarύ n elde edilmesinde kullanύ lan ve koruyucu kaplama maddesi olarak da yararlanύ lan, oksitlenmeyen, mavi pύ rύ ltύ larύ olan bir metaldir.1600 C’ de ergir. Η ok serttir, kimyasal etkenlerle aώ ύ nmaz, φ zellikle havada oksitlenmez ve parlaklύ π ύ nύ korur. Yό ksek sύ caklύ kta, oksijen ve klorda yanabilir. Sύ caπ a dayanύ klύ η eliklerde, alaώ ύ m η eliklerinde, sό per alaώ ύ mlarda, diώ η ilik alaώ ύ mlarύ nda ve yό nlerin boyanmasύ nda kullanύ lύ r. Krom, yό ne soluk bir renk verse de, ύ ώ ύ π a, sό rtό nmeye, yύ kamaya, asit ve alkalilere karώ ύ η ok dayanύ klύ dύ r. Harmancık(Bursa), Guleman(Elazığ), Fethiye(Denizli), Eskişehir, Kayseri, Adana, İçel, Koğdağ(Doğu Anadolu), İskenderun ve Kahramanmaraş’ ta çıkarılır.

Tarihçesi:
Türkiye’ de krom cevheri Sibirya’ da bulunuşundan(1762) 86 yıl sonra Bursa yakınlarından bulundu ve işletilmeğe başlandı(1848). Kısa bir süre sonra, Türkiye’ nin krom üretimi dünyanın krom üretiminin %60’ ına yükseldi.

Türkiye’ de çıkarılan kromun dünya piyasalarında ilgi görmesi üzerine yeni yataklar arayan yabancı firmalar, Fethiye yakınlarında yeni bir damar ortaya çıkararak işlemeğe başladılar. (1927); buradan 80.000t maden elde edildi. Türkiye’ deki krom yataklarının bol, fakat 80-100 bin tonluk dağınık rezervler halinde olduğu anlaşılarak araştırma alanları genişletildi. MTA tarafından doğuda Guleman yatakları bulundu(1935). Böylece üretim ve buna paralel olarak da ihracat arttı. 1953’ te Güney Amerika’ da zengin krom cevheri bulunması fiyatları etkiledi. Türk kromunun başlıca alıcısı olan ABD, ihtiyacını buradan karşılamaya başlayınca Türkiye’ de krom üretimi duraklama hatta gerileme dönemine girdi. 1957’ de fiyatlarda meydana gelen yükselme, Türkiye’ nin krom ihracatını arttırdıysa da eski seviyeye çıkaramadı; çünkü başka ülkelerde üretim seviyesini hızla ayarlamış bulunuyordu. 1964’ te üretime yeniden hız verildi. Bu dönemde ihracat 571.000 tona kadar yükseldi (1965) ve daha sonraki yıllarda bu miktar aynen korundu.XIX.yy.ortalarından başlayarak Türkiye’ nin başlıca ihracat malları arasına giren krom MTA’ nın sürekli arama çalışmaları sonucu 1.200 yerde tespit edildi. Bu yatakların toplandığı illerden Marmara Bölgesinde olanlar; Balıkesir, Bilecik, Bursa ve Çanakkale’ dir.
Araştırmalar sonunda, Türkiye’ nin krom rezervlerinin yaklaşık olarak 60-100 milyon tonu bulduğu, bunun 25 milyon tonunun yüksek, 35 milyon tonunun da düşük tenörlü olduğu tespit edildi.
Türkiye’ de krom üretimi hem devler hem de özel sektör tarafından yapılır. Üretimde devletin payı %25’ tir.
Bir yılda çıkarılan, yaklaşık olarak 2 milyon ton değerindeki cevherin yalnız üçte biri krom üretiminde (ferro krom, özel çelik ve dökme demirler) kullanılır. Cevherin büyük bir kısmı, kimya sanayinde (krom sarısı, kromatlar) ve madeni fırça parçalarının yapımında kullanılır.

MANGANEZ:
Demirle benzerlikler gφ steren ve daha η ok alaώ ύ m halinde yararlanύ lan bir madendir. Manganez maden halinde kullanύ lmaz. Demirli ve bakύ rlύ alaώ ύ mlarύ n yapύ mύ nda, kuru pillerde, dφ kme demirin yό ksek fύ rύ nda kό kό rdό nό gidermek iη in kullanύ lύ r. Denizli’ de, Tekirdaπ ’ da, Artvin’ in Ardanuη ilη esinde ve Erzurum’ da η ύ karύ lύ r.
Türkiye’ de XIX. Yüzyılın başından beri manganez üretilmekte ve ihracatı yapılmaktadır. Çoğu küçük rezervli ve ülkenin çeşitli bölgelerine dağılmış olan yatakların başlıcaları: Tefenni-Taşpınar, Kemaliye-Dili, Çatalca-Silivri, Sivas-Hafik, Ceyhan-Dokuztekne, Tosya-Sekiler, Balıkesir-Mezitler, Muğla-Köyceğiz, Denizli-Tavas, Yozgat, Afyonkarahisar ve Trabzon’ da bulunur. Çıkarılan ham cevherin tenörü %35-45 civarındadır. Bu oran bazı bölgelerde %50 ye kadar yükselir. Türkiye’ de manganez üretimi genel olarak artar ve bunun büyük bir bölümü ihraç edilir.

MERMER:
Kalker ve dolomitik kalkerlerin ύ sύ ve basύ nη altύ nda baώ kalaώ ύ ma uπ rayarak kristalleώ mesi sonucu oluώ an bir metamorfik kayaη tύ r. Kimyasal bileώ imlerinde bό yό k oranda kalsiyum karbonat, daha dό ώ ό k oranda da magnezyum karbonat olan bu gerη ek (klasik) mermerler kalsit kristallerinden oluώ muώ tur. Ticari anlamda ise; parlatύ ldύ π ύ zaman iyi cila kabul ederek gφ ze hoώ gφ rό nen her tό rlό kayaη (kalker, traverten, granit, siyenit, serpantin, diabaz, vs… gibi sert ve kalker mermerleri) mermer terimi iη erisinde kabul edilir. έ nώ aat sektφ rό nde hammadde olarak kullanύ lύ r. Ayrύ ca heykelcilikte, yapύ larύ iη inde(dφ ώ eme taώ larύ basamak, kaplama, şömine), ve dışında(cephe kaplamaları), ev içi döşemelerinde (mobilya eşyası, mobilya altlıkları, radyatör tablaları, banyo dekorasyonu), dini sanatlarda ve anıt mezarlarda kullanılır.
Marmara Adası’ nda, Bilecik’ te ve Bursa’ nın Mustafakemalpaşa ilçesinde çıkarılır.
Türkiye eski dünya toprakları üzerinde yer aldığından mermer bakımından çok zengindir. Hatta Türkiye’ nin her yerinde mermere rastlamak mümkündür. Türkiye mermerleri dörde ayrılır;
1- Adi mermerler
2- Oniksler(akik)
3- Pamuktaşları
4- Diyabazlar

LİNYİT:
Oluώ umu maden kφ mό rό nden daha yeni, kalorisi daha dό ώ ό ktό r. Linyit yataklarύ yeryό zό ne yakύ n olduπ undan kolayca iώ lenebilir. Uzaklara taώ ύ nmasύ hem maliyeti arttύ rύ r, hem de kolayca ufalandύ π ύ iη in deπ erini dό ώ ό rό r. Bu bakύ mdan linyit, genellikle η ύ karύ ldύ π ύ yerlerdeki sanayi tesisleri ile konutlarda tό ketilir.
En φ nemli yataklar; Beypazarύ (Ankara), Tunη bilek ve Tavώ anlύ (Kό tahya), Soma(Manisa), Elbistan(Kahramanmaraώ ), Menteώ ler(Bolu), Dodurga(Η orum), Biga-Çan, Trakya, Bursa ve İstanbul’ da da bulunur. Rezervi fazla olan yerlerde termik santrallar kurularak elektrik enerjisi elde edilmektedir. Bunlar Tunη bilek, Seyitφ mer, Soma, Yataπ an, Yenikφ y, Afώ in-Elbistan, Sivas-Kangal, Bingφ l-Karlύ ova ve Η ayύ rhan santralleridir.
ά lkemizde esas olarak ύ sύ nma ihtiyacύ nύ gidermede kullanύ lan linyit; bό yό k miktarda η ύ karύ lmaktadύ r.
ά retim son yirmi katύ na η ύ kmύ ώ tύ r. Tό rkiye’ de, su gό cό nden sonra, elektrik enerjisi ό retiminde linyit, ikinci sύ rayύ almaktadύ r.
Linyitin oluşum süreci taşkömürününkine benzer; linyit, bataklardaki bitki kalıntılarının bozuşması, sonra da yavaş yavaş alüvyon çökeltileriyle örtülmesi sonucu oluşur. Taşkömürü yataklarının büyük kısmı Birinci zamandan kalmaktadır; oysa linyit yatakları, genellikle çok daha yenidir(İkinci veya Üçüncü zaman). Bitki kalıntılarını kömüre dönüştüren fiziko kimyasal olayların gerekli etkime süresi, taşkömürü için uzun, linyit için çok daha kısadır. Linyitin birçok çeşidi olmakla birlikte hepsinin ortak özelliği bileşimlerinde yüksek oranda su ve uçucu maddeler bulunmasıdır. Isı değerleri 7000 kaloriye ulaşmaz. Genellikle bir ton linyitin 0,3 ton taşkömürüyle eşdeğerli olduğu kabul edilir. Bu özellikleri, birçok linyit yatağının neden işletilemediğini ve hala bazı ülkelerde linyit rezervlerinin neden değerlendirilemediğini açıklar. Dünyadaki linyit rezervlerinin yaklaşık olarak 1700 milyar ton olduğu sanılmaktadır.
Bununla birlikte, yatakların az derinde oluşu ve üzerlerindeki katmanların kolayca kaldırılabilmesi, linyit yataklarının açık havada iletilmesine olanak verir. Bu şartlar taşkömürüne oranla linyitin maliyetini düşürür ve iktisadi alanda linyit üretimini çekici hale getirir. Ayrıca termik santrallarda linyitten yararlanılması ucuza iletilebilen bir enerjinin üretilmesini sağlar. Uçucu madde bakımından zengin olması, linyitin kimya sanayinin başlıca hammaddesi haline gelmesini sağlamıştır. Nihayet yeni teknik buluşlar, linyitten kok kömürü yapmak ve dökme demir sanayinde linyitten yararlanmak imkanını yarattı.
Sayısız yatağa rağmen ABD ve Kanada’ da linyit üretimi ikinci planda kalır. Dünya rezervinin %5’ ine sahip olan Almanya, linyit üretiminde açık farkla birinciliği korur.
Türkiye’ de rezerv olarak fazla miktarda linyit vardır. MTA’ nın yaptığı çalışmalar sonunda, 56 ilde linyit yatakları tespit edildi. Bu rezervlerde toplam olarak 847milyon ton linyit bulunduğu tespit edildi.
Linyit kömürlerinin %75’ e yakın kısmı, özel sektör tarafından işletilir. Elde edilen kömürün büyük bir kısmı sanayide, geri kalanı da şehirlerde ısınma maddesi olarak kullanılır.

DOĞAL GAZ:
Doπ al gaz; yer altύ nda oluώ muώ η eώ itli gazlarύ n bir karύ ώ ύ mύ dύ r. Bu karύ ώ ύ mύ n bό yό k bir bφ lό mό nό metan gazύ oluώ turur. Genellikle yakύ t olarak kullanύ lan doπ al gaz, aynύ zamanda petro-kimya sanayinin φ nemli bir ham maddesidir. Yer altύ ndaki gφ zeneklerde ve bό yό k boώ luklarda (galerilerde) bulunan doπ al gaz yataklarύ 9 bin metre derinliπ e kadar bulunup iώ letilebilmektedir. Yό ksek basύ nη altύ nda borularla uzak
mesafelere gφ nderilebilme ya da sύ vύ laώ tύ rύ lύ p gemilerle taώ ύ nabilme φ zelliπ i nedeniyle, doπ al gaz kullanύ mύ oldukη a yaygύ nlaώ mύ ώ tύ r. Nakli ucuz kullanύ mύ kolay olduπ undan ve hava kirliliπ ini bό yό k φ lη ό de azalttύ π ύ ndan; ύ sύ nmada ve mutfak iώ lerinde doπ al gaz tercih edilmektedir.
Tό rkiye’ de yataklarύ n aranmasύ na η ok yakύ n zamanlarda baώ lanmύ ώ ve η eώ itli yerlerde doπ al gaz yataklarύ nύ n varlύ π ύ tespit edilmiώ tir. Bunlarύ n iη inde en φ nemlisi Kύ rklareli’ ndeki yataklardύ r. Halen, Gό neydoπ u Anadolu’ da, Trakya’ da(Hamitabat), Batύ Toroslar ve Batύ Karadeniz bφ lό mό nde doπ al gaz arama η alύ ώ malarύ devam etmektedir.
Tό rkiye’ de rezervler kύ sύ tlύ olduπ u iη in Rusya ve Tό rkmenistan ile antlaώ malar imzalandύ.

Yararlanılan kaynaklar:
Etibank-Uludağ volfram madeni- Teknik bilgiler-1979
Türkiye’ nin beşeri ve ekonomik coğrafyası-2 Celal Aydın
Lise1 Coğrafya ders kitapları
Meydan Larousse
Dictionnaire Larousse
Güvender Yayınları ÖSS coğrafya

 
Sponsorlu Bağlantılar
 

İlginize Değer ›

 
 
 
admin - 23 Aralık 2012
 
 

Nasıl Buldular? ›

 
marmara bölgesi madenleri marmara bölgesindeki madenler marmara bölgesinin madencilik faaliyetleri marmara bölgesinde madencilik marmara bölgesinin madenleri marmara bölgesindeki maden rezervleri marmara bölgesinin enerji ve madencilik marmara bölgesindeki illerin madenlerin ismi marmara bölgesi enerji madencilik marmara bölgesinde madencilik faaliyeti
 
 

Notlar ›

 
Marmara iklimi: Marmara iklimi, Marmara Bölgesi'nin kuzey Ege'yi de içine alacak şekilde güney kesiminde görülür. Genel olarak Balıkesir, Bursa, Çanakkale,Kocaeli, İstanbul, Tekirdağ (kısmen) ve Yalova şehirlerinde etkilidir.
Marmara Bölgesi: Marmara Bölgesi, Türkiye'nin coğrafi bir bölgesi.
Marmara Üniversitesi: Marmara Üniversitesi, uzun zamana dayanan mazisi, 2.800 civarında öğretim elemanı ve 65.000'i geçen öğrenci sayısıyla, İstanbul’da yer alan Türkiye’nin önde gelen yükseköğretim kurumlarından biridir. İktisat, İşletme, Siyasal Bilgiler, Mühendislik, Teknik Eğitim, İletişim, Hukuk, Tıp, Eczacılık ve Diş Hekimliği Fakülteleri’ni bünyesinde toplayan Marmara Üniversitesi, bu özelliğiyle Türkiye’nin tek "çok dilli" üniversitesidir.
Marmara Denizi: Marmara Denizi, Karadeniz'i Ege Denizi ve Akdeniz'e bağlayan bir iç denizdir. Karadeniz'e İstanbul Boğazı, Ege Denizi'ne Çanakkale Boğazı ile bağlanır.
 

0 Yorum ›

 

Marmara Bolgesi Madenleri Hakkında Yorum Yap

Dikkat: Mesaj yazarken Marmara Bolgesi Madenleri ile ilgili bilgi verirseniz site kullanıcıları da bu bilgilerinizden yararlanacaktır. Konu hakkında bilgi içeren mesajlarınızı bekliyoruz.